Adet Görememe ( Amenore ) Nedir? - Doç. Dr. Latif Küpelioğlu Adet Görememe ( Amenore ) Nedir?
RANDEVU AL

ONLINE RANDEVU

*Saat 19.00’ dan sonraki online randevu talepleriniz için tarafınıza saat 09.00’ dan sonra geri dönüş yapılacaktır.

 

Adet Görememe ( Amenore ) Nedir?

Adet Görememe ( Amenore ) Nedir?

Adet kanamalarının olmamasına yani adet görmeme durumuna amenore denir ve iki grupta incelenmektedir.

14 yaşındaki bir genç kızın, meme gelişimi ve pubik tüylenme gibi sekonder seks karakteri henüz gelişmediği için adet kanamalarının başlamamasına primer amenore denir. Tüm bu oryantasyonun oluşmasına rağmen adet görememe durumunun primer amenore olarak adlandırılabilmesi için 16 yaşa kadar sınırlandırılmıştır. Daha önce adet görmüş bir kadının 3 ay ve daha fazla süre ile adet görememe durumuna ise sekonder amenore denir.

Beyinde bulunan hipotalamus ve hipofiz FSH ve LH hormonları ile yumurtalıkların östrojen ve progesteron hormonunu salgılaması için uyarıda bulunur. Östrojen ve progesteron hormonu salgılanması ile de rahim iç tabakası yani endometriumu uyarılarak, adet kanamalarının gerçekleştirilmesi sağlanır. Bu döngünün her ay düzenli bir şekilde işlemesi sonucunda adet kanamaları meydana gelir. Eğer bu sistem bir şekilde engellenirse, adet düzensizliği veya amenore durumu ortaya çıkar. Ayrıca adet kanamalarının meydana gelebilmesi için, rahim ağzında veya vajinada herhangi bir nedenle tıkanıklığın olmaması da gerekir.

Bu sistem doğrultusunda da primer amenorenin çıkış nedeni; gonadal uterus ve vajinanın konjenital yokluğu ve konstitüsyonel bir gecikmedir. Primer amenore, hipotalamus, hipofiz, ovarian ve uterus kaynaklı olabilmektedir.

Primer amenore nedenleri nelerdir?

  • Hipotalamus ve hipofize ait problemler
  • İmperfore Hymen (Kızlık zarında açıklığın olmaması)
  • Transvers vajinal septum ( Vajinada perde olması )
  • Rahim ağzının veya rahmin doğuştan gelişememiş olması
  • Uterus ve vajina agenezisi
  • Turner sendromu
  • Konstitüsyonel gecikme
  • Galaktozemi
  • Anoreksia ( beslenme bozukluğu )
  • Kemoterapi ve radyoterapi

Sekonder amenore nedenleri nelerdir?

  • Gebelik, emzirme ve menopoz gibi fizyolojik değişimler
  • Doğum kontrol hapları kullanımına bağlı olarak amenore
  • Stres, depresyon ve travma
  • Aşırı zayıf olma
  • Düzensiz beslenme ve anoreksia
  • Hipofiz hastalığı
  • Süt hormonunun aşırı üretilmesi (Hiperprolaktinemi)
  • Diyabet, hipertiroidizm ve hipertiroidizm
  • Kemoterapi, radyoterapi
  • Polikistik over hastalığı
  • Asherman sendromu (Rahim içi yapışıklık )
  • Sistemik steroidler, danazol, GnRH Analogları
  • Prematüre ovaryen yetmezlik, erken menopoz
  • Sarkoidoz
  • Erkeklik hormonlarının artması (Hiperandrojenemi)
  • Prolaktinoma

Amenore nasıl teşhis edilir?

Amenorenin teşhisinde en sık kullanılan yöntem ultrasonografidir. Ayrıca FSH, LH, prolaktin değerlerine göre trioid hormon düzeyleri incelenir. Eğer beyin içerisinde bir patolojiden şüpheleniyor ise, CT veya MR incelemelerine gidilebilir. Bazı durumlarda HSG (histerosalpingografi), SİS (salin infüzyon sonografi) veya histeroskopi ile rahim içerisinin gözlenmesi gerekebilir.

Adet görememenin ( amenore ) tedavisi var mı?

Sekonder amenorenin en büyük nedeni gebeliklerdir. Bu nedenle öncelikle gebeliğin varlığı araştırılır. Gebelik söz konusu değil ise, nedene yönelik tedavi planı düzenlenir. Aşırı zayıflık, düzensiz beslenme ve strese bağlı olarak yaşanan psikolojik sorunların sonucunda meydana geliyor ise öncelikle bu durumlar düzeltilir.

Eğer uterus (rahim), serviks (rahim ağzı) ya da vajen gibi organlarla ilgili bir anatomik bozukluk söz konusu ise, bu aksaklığın düzeltilmesi adına cerrahi müdahale yapılır.

Beyinde yer alan hipofiz bezinin aşırı prolaktin hormonu ( süt hormonu) üretmesine neden olan bir tümör olabilir. Tümör varlığı tespit edildikten sonra, büyüklüğüne ve gelişimine göre ilaç tedavisi (bromokriptin, kabergolin, domain agonistleri ilaçları) veya ameliyat ile çıkarılma işlemi uygulanır.

Küçük prolaktinomalar yani mikro adenomlar cerrahi müdahaleye gerek duyulmayan genellikle ilaç tedavisi ile küçülen ve prolaktin hormon düzeylerinin azalması ile adet kanamaları normal seyrine dönebilir.

Yumurtlama bozukluğu (Anovulasyon, polikistik over sendromu) gibi durumlarda östrojen ve progesteron hormonu içeren ilaçlarla tedavi edilebilir. Özelikle bu gibi sorunlarda içerdiği hormonlar nedeni ile doğum kontrol hapları tercih edilir.

Yorumlar

Bir yorum yazınız