Azospermi Tanısı Nasıl Konur? - Doç. Dr. Latif Küpelioğlu Azospermi Tanısı Nasıl Konur?
RANDEVU AL

ONLINE RANDEVU

*Saat 19.00’ dan sonraki online randevu talepleriniz için tarafınıza saat 09.00’ dan sonra geri dönüş yapılacaktır.

 

Azospermi Tanısı Nasıl Konur?

Azospermi Tanısı Nasıl Konur?

Azospermi, menide hiç sperm mevcut olmaması anlamına gelir. Bu problem erkeklerin % 1 inde, kısırlık problemi olan erkeklerde ise % 10-15 oranında ortaya çıkmaktadır. Azospermin ve menide az oranlarda spermin olduğu oligospermin birbirinden ayırt edilmesi gerekir. Bu ayrım oldukça önemlidir. Çünkü, az sayıda spermin mikroenjeksiyon ile kullanımı gerçekleştirilmektedir. Bu şekilde sperm elde etmeye gerek olmaz. Bundan dolayı da en az iki meni örneğinden santrifüj ardından çökeltinin mikroskobik değerlendirmesi olmadan azospermi teşhisi koymak mümkün olmaz. Erkeklerde azospermi olduğu taktirde çoğunlukla sperm taşıyıcı kanallar açık olsa dahi, testislerde olgun sperm üretimi yeterli düzeyde olmaz. Testis yetmezliği olarak isimlendirilen bu durumda testislerdeki kusurlar ya da testisleri sperm için uyaran hormonların salgılanmış olduğu hipofiz bezindeki hastalıklar düşünülmelidir. Kişilerin % 40’lık bi oranında azospermi hasebiyle testislerde üretilen olgun spermlerin kanallar ile vücudun dışına atılma noktasında gerçekleşir.

Azospermi tanısı nasıl konur?

Azospermi tanısı konulan erkeklerin ayrıntılı bir özgeçmişi alınmalıdır, ardından da fiziki olarak muayene şarttır. Uygulanacak laboratuvar tetkikleri aracılığı ile azospermiye yol açan durumlar belirlenebilir. Bu inceleme yapılırken FSH ve testosteron hormon seviyeleri belirlenmelidir. Bunun dışında fiziki muayene esnasında “vas deferans” olarak isimlendirilen  toplayıcı kanallar incelenmelidir. Bunların doğuştan olmamasına böbrek kusurları eşlik edebilir. Bu hastaların bir bölümünde kistik fibröz hastalığına sebep olabilecek gen kusuru da saptanabilir. Anne adayında da bu gen mevcutsa, dünyaya gelecek olan bebekte kistik fibröz olması olasıdır. Bu sebeple anne adayına CFTR mutasyonu taraması önerilir. Bu hastaların sperm üretimi normal olur. TESA, PESA ve TESE yoluyla sperm sağlanabilir. Kişilere uygulanan fiziki muayenede testislerin boyutu kontrol edilmelidir. Testislerin normalden küçük olması halinde, başlangıçta uygulanan hormonal testlerle problem saptanır. Primer testis yetmezliği mevcut ise, bu durumda kromozom kusurları olabilir, bu sebeple genetik inceleme uygulanmalıdır. Testis hacmi, hormon seviyeleri ve boşaltım kanalları normal olan, fakat meni hacmi küçük olan kişilerin boşalma problemi olabilir, bu sebeple, çoğunlukla problem boşaltıcı sistemin son bölümünde olan tıkanıklıktan dolayıdır.

Azospermi kimlerde görülür?

Kısırlık sorunu yaşayan erkeklerin % 7 sinde uygulanacak, kanda akyuvarlardaki kromozom incelemesi neticesinde kromozom kusurları saptanabilir. Kromozom kusurları sperm sayısıyla ters orantılıdır. Azospermi olan erkeklerdeki oran % 10-15 iken, sperm sayıları normal olanlarda % 1 oranındadır. Kromozom problemi olan erkeklerdeki kromozom anomalileri çoğunlukla cinsiyet kromozomu ile ilgilidir. Erkeklerde kromozom kusurları olduğu zaman hamileliklerin düşükle neticelenme riski fazladır. Bunun dışında doğumsal kusurları olan bebeklerin dünyaya gelmesi de daha çok ihtimaller dahilindedir. Bu hallerde mikro enjeksiyon tekniğiyle alınan spermlerin genetik incelemesi yapılmalıdır.

Azospermi tedavisi nasıl yapılır?

Azospermi olan erkeklerde, testislerden ya da apididimlerden sağlanan spermlerin mikroenjeksiyonda kullanılması, problemi kalıcı olarak tedavi etmez, fakat hamilelik gerçekleşebilir. Bu erkekler kendi imkanlarıyla gebelik sağlayamazlar. Bu problemin hipofiz bezinden ya da hipotalamustan olması durumunda esas nedenin, etkenin tedavi edilmesi gerekir.

Tecrübeli kliniklerde mikroenjeksiyon tekniği ile hamilelik sağlama oranı günümüzde % 25 ile 40 arasında değişmektedir. Bunun dışında başarılı sayılacak bir hamilelik ortalama olarak 12 ayda sağlanabilir. Bu teknik yalnızca kısırlık nedeni azospermi olduğunda başarı sağlanır. Cerrahi yolla sperm elde etme genel ya da lokal anestezi altında uygulanır. Fakat çoğunlukla genel anestezi uygulaması tercih edilmektedir. Bu işlem esnasında hastanede yatma gerekmez. Maksimum yarım saat içinde işlem sona erdirilir. Hastalar uygulama ardından günlük yaşamına dönebilir. Yapılan müdahaleler uygun bir tüp bebek kliniğiyle gerçekleştirilebilir. Örnekler laboratuvarda incelenir ve spermlerin varlığı saptanır. Eğer sperm varsa yapılan işlem bitirilir.

Mikro TESE tekniği ile hastada hiç sperm bulunmadığı taktirde, yeni geliştirilen kök hücre yöntemiyle sperm üretimi yapılabilir. Bu sebeple çaresi yok gibi duran kısırlık durumlarında dahi probleme bir çare bulunabilir. Yıllarca bebek sahibi olamamış olan anne ve baba adaylarının umutlarını kaybetmemesi gerekir.

Azospermi durumunda sperm nasıl elde edilir?

Hastaların büyük bir genelinde sperm üretimi yapılabilmekte, fakat kanallardan atılamamaktadır. Bu hastalarda çoğunlukla TESA, TESE ve PESA tekniği kullanılarak sperm elde edilmektedir. Mikro TESE tekniğinde testise mikroskop ile bakılarak küçük bir doku örneği alınır. Bu örnek yalnızca spermin olduğu kısımdan elde edilir. Testislerin içinde olduğu keseyle, testisi kaplayan tunika albuginia ismindeki kılıfta küçük bir kesi açılır. Bu şekilde sperm bulma ihtimali yükselir ve az oranda doku alındığı için de testis ve testosteron hormonu zarar görmez. Uygulanan müdahaleden sonra kesiler dikişle kapatılır. Ameliyat üroloji uzmanları tarafından genel anestezi altında gerçekleştirilir.

Yorumlar

Bir yorum yazınız