Meme Kanseri Nedir? - Doç. Dr. Latif Küpelioğlu Meme Kanseri Nedir?
RANDEVU AL

ONLINE RANDEVU

*Saat 19.00’ dan sonraki online randevu talepleriniz için tarafınıza saat 09.00’ dan sonra geri dönüş yapılacaktır.

 

Meme Kanseri Nedir?

Meme Kanseri Nedir?

Meme kanseri, süt bezleri ya da sütü meme başına taşıyan kanalları kapsayan hücrelerde gelişen bir sorundur. Meme kanseri, esasında memenin herhangi bir dokusunda gelişebilir. Yaygın olarak görülen tipi ise; duktal şeklinde tabir edilen çeşididir.

Süt üretimi ile görevleri bezlerden köken alan “lobüler” kanserler de ikinci olarak en yaygın olarak görülen kanserdir. Bunun dışında farklı dokuların sebep olduğu medüller, tübüler, müsinöz gibi tipler de mevcuttur. Ancak bu türler daha nadir olarak görülmektedir.

Meme kanserinin ortaya çıkmasında genetik faktörler büyük rol oynar. Genetik yapıda farklı etkenlerin ve normal olarak yaşın ilerlemesiyle meydana gelen bu bozulmalar, kanseri tetiklemektedir.

Fakat meme kanserlerinin yalnızca %7-9’luk bir bölümü genetik olarak tespit edilmiştir.

Meme kanseri için risk faktörleri

Cinsiyet ve yaş bu konuda en önemli etkenlerdendir.

Diğer risk faktörleri ise:

  • 30 yaşından sonra doğurmak,
  • 18 yaşından önce doğurmak,
  • Adetin erken yaşta görülmesi,
  • Menopoza 55 yaş ve üzerinde girme,
  • Doğum kontrol haplarının uzun vadede kullanımı,
  • Doğum kontrol haplarına 20 yaşından önce başlamak,
  • Sigara kullanımı

Menopoz tedavisi: Menopoz tedavisi için kullanılacak ilaçlar kadınlık hormonu içermektedir. Bu ilaçların beş seneden daha uzun süre kullanılması meme ve rahim kanseri için risk faktörüdür.

Boyun ve kilonun da meme kanseri için risk faktörü olduğu belirlenmiştir. Boyu uzun olan kadınlarda meme kanseri riskinde artış gözlemlenir. Menopoz dönemi öncesinde aşırı zayıf ya da aşırı şişman olan kadınlarda da meme kanseri riski daha yüksektir.

Beslenme alışkanlıkları da meme kanseri için risk faktörüdür. Özellikle menopoz dönemi sonrası aşırı yağlı beslenme meme kanseri için riski arttırır.

İyi huylu meme hastalıkları da meme kanseri için risk faktörünü arttırmaktadır.

Genetik olarak meme kanserine yatkınlığı bulunan kadınlar, meme kanseri için yüksek risk grubundadır.

Meme kanserinden korunma

Meme kanserine yol açan bazı faktörler, kişinin kontrol edebileceği faktörlerdir. Kişinin genel olarak sağlık durumunu kontrol altında tutması gerekmektedir. Bunun için de dengeli olarak beslenmesi ve ideal kiloda olması gerekmektedir. Alkol ve sigara kullanımın sınırlandırılması, spor yapılması gerekmektedir.

Genel sağlık durumunu kontrol altında tutmak, meme kanseri için riski tamamen ortadan kaldırmaz. Ancak meme kanserinin tetiklenmesinin engellenmesi için bu faktörle dikkat etmek gerekmektedir.

Meme kanseri belirtileri

  • Meme kanseri için en yaygın olarak görülen belirtisi, memede ağrısız ve büyüyen bir kitledir.
  • Ender olarak hastaların bir kısmında kitlede ağrı da olabilir.
  • Bu belirtilerin dışında daha nadir olarak görülen belirtiler; memede çekintilerdir, deride kalınlaşma ve şişliklerdir.
  • Meme ucu hassaslaşması,
  • Meme ucunun içine çökmesi,
  • Ağrı ve kanlı akıntı da meme kanserinin ilerlemiş vakalarında ortaya çıkar.

Meme kanseri için teşhis

Erken evre meme kanserleri, belirti vermeyebilir. Erken tanı için en önemli faktör, kadının bilinçli olması ve kontrollerini, muayenelerini aksatmamasıdır.

Meme kanserinin erken evrelerde teşhis edilmesi, hayat kurtarmaktadır. Tedavi şansını arttırmaktadır.

Erken tanı için uygulanan üç yöntemden bahsedilebilir. Bu üç yöntem ise:

Kendi kendine muayene,

Senelik olarak yapılan mamografi,

Senelik olarak yapılan meme muayeneleri olarak sayılabilir.

Kadınlar 20 yaşından sonra, her ay kendilerine meme muayenesi yapmalıdır. Henüz adetlerin kesilmediği yani doğurgan olunan dönemde; adet başladıktan sonraki 7.10 günlerde bu muayene yapılmalıdır.

Menopoz ardından ise her ay, düzenli olarak aynı gün muayene yapılması gerekmektedir.

Şayet memede şüpheli bir kitle hissederseniz, zaman kaybetmeden doktora başvurmanız gerekmektedir.

Meme kanserinin evreleri

Meme kanserinin evrelerinin ilerlemesi yavaş bir sürece yayılır. Tümör ortalama olarak 5 ila 7 yıl arasında 1 cm’e ulaşmaktadır. Meme kanserinin yayılımı ilk olarak lenf kanalları aracılığı ile koltuk altı lenf bezlerine ve daha sonra kan aracılığı ile karaciğer ve kemik gibi uzak organlara olmaktadır. Tümörün yayılımını anlamak adına, evreleme yapılır. Bu aşaman sonra da tedavi planlanır.

Evreleme için TNM sistemi ismi verilen bir sisteme başvurulur.

T, tümör çapı,

N hastalıklı koltuk altı lenf bezi sayısını,

M ise uzak yayılım durumunu ifade etmek için kullanılır. Meme kanserinin dört evresi bulunur. Erken evrede; evre 1,2 anlaşılmaktadır. Evre 3 ve evre dört ise ilerlemiş meme kanserini ifade eder.

Meme kanseri tedavisi

Meme kanseri tedavisi için deneyimli ve başarılı bir ekip gerekmektedir.

Bu ekipte olan görevliler ise:

  • meme cerrahı,
  • tıbbi onkolog,
  • radyasyon onkoloğu ve diğer çalışanlardır.

Meme kanseri için uygulanan temel tedavi ise cerrahi girişimdir. Çoğunlukla tercih edilen tedavi ise, meme dokusunun tamamen alındığı mastektomi girişimidir. Fakat, meme kanserinin erken evresinde, tümörler daha küçük ise koruyucu tedavilere başvurulmaktadır.

Kanserli hücrelere sahip olan dokunun memeden, çevresinde bir parça sağlıklı meme dokusu muhafaza edilerek çıkartılması işlemine lumpektomi denilmektedir. Fakat lumpektomi uygulanan memeler için bir süre sonra radyoterapi yapılmaktadır. Uygulanan tedaviler neticesinde meme koruyucu cerrahi neticelerinin mastektomi ile hemen hemen aynı olduğu bilinmektedir. Bu durum sebebiyle de birçok ülkede mastektomiye tercih edilen bir yöntem olmuştur. Ülkemizde de kullanım alanı yaygınlaşmıştır.

Cerrahi ardından ihtiyaç duyuluyor ise tamamlayıcı olarak kemoterapi ya da hormonoterapiler tıbbi onkologlar tarafından uygulanır. Çeşitli durumlarda radyoterapiye de ihtiyaç duyulabilir.

Tedavi planlanırken, tümörün boyutu, koltuk altı lenf bezlerine yayılıp yayılmadığı, tümörün hormon bağımlılık özellikleri, Her2 (c-erb-B2) şeklinde tabir edilen kanser geninin mevcudiyeti gibi etkenler dikkate alınır.

Tümörün boyutunun büyük olduğu durumlarda tedaviye ilk olarak kemoterapi ile başlanır. Ardından da tümör küçültülür ve cerrahi için uygun bir boyuta getirilir.

Meme muayenesi

Normal olarak her kadının 20 yaşından sonra meme kanseri için kontrollerini yaptırması gerekmektedir.

Bundan dolayı da hastalığın ilk evrelerinde teşhis edilebilmesi için bu kontrollerin düzenli olarak yapılabilmesi gerekmektedir. Düzenli kontrollerde tespit edilen hastalığın tedavi edilmesi daha kolay olmaktadır.

50 yaşından sonra ise 2 senede bir mamografi yapılması gerekmektedir.

Yapılabilecek kontroller

20-40 yaş arası kadınlar için:

Aylık olarak kendi kendine meme muayenesi ile beraber ili yılda bir klinik muayene

40-69 yaş arası kadınlar için:

Aylık olarak kendi kendine meme muayenesi, yıllık olarak klinik muayene, iki yılda bir mamografi

Yorumlar

Bir yorum yazınız