Polikistik Over Sendromu Belirtileri Nelerdir? - Doç. Dr. Latif Küpelioğlu Polikistik Over Sendromu Belirtileri Nelerdir?
RANDEVU AL

ONLINE RANDEVU

*Saat 19.00’ dan sonraki online randevu talepleriniz için tarafınıza saat 09.00’ dan sonra geri dönüş yapılacaktır.

 

Polikistik Over Sendromu Belirtileri Nelerdir?

Polikistik Over Sendromu Belirtileri Nelerdir?

Polikistik over sendromu, üreme çağındaki kadınlarda görülen bir hastalıktır. Santral sinir sistemi, hipofiz bezi, yumurtalıklar ve böbreküstü bezinin etkileşimlerinin bozulduğu bir sorundur. Kronik bir hastalık olmakla beraber, kadının yaşam kalitesini de düşürmektedir. Polikistik over sendromunda çok sayıda kist içeren yumurtalık dokusu mevcuttur.

Bu sendromun neden ortaya çıktığı tam olarak bilinmemekle beraber, genetik geçişli olduğu düşünülmektedir. Bunun dışında çevresel faktörlerle de ortaya çıkabilmektedir.

Polikistik over sendromunun en önemli belirtileri nedir?

Polikistik over sendromuna sahip olan kadınlarda uzun süre yumurtlama oluşmamaktadır. Belirtileri ise:

Kısırlık

  • Adet düzensizliği
  • Tüylenme artışı,
  • Saç dökülmesi,
  • Akne (sivilce)
  • Rahim kanseri ve muhtemel meme kanseri riskinde artış
  • Kalp-damar hastalıkları riskinde artış
  • İnsülin artışı mevcut olan kadınlarda şeker hastalığı riskinde artış
  • Adet düzensizliği söz konusu olabilmektedir

Bu sendroma sahip olan kadınlar; çoğunlukla adet düzensizliği sebebiyle bir uzmana başvurmaktadır. Adet düzensizliği, adet aralarının 35 günden uzun olması ya da senede 10’dan az adet görme olarak ifade edilmektedir. Hastalığın sebep olduğu belirtiler ve belirtilerin şiddeti her kadında farklı olabilmektedir.

Polikistik over sendromu olan kadınlarda uzun vadede;

  • Şeker hastalığı-diyabet,
  • Yüksek tansiyon,
  • Kalp ve damar hastalıkları,
  • Rahim kanseri görülme riski artar.

Uzun vadede arttırdığı riskler ve mevcut şikayetlerin kontrol altında tutulması için polikistik over sendromunun kontrol altında tutulması oldukça önemlidir.

Yaşam tarzınızda değişiklik yapmak oldukça önemli!

Bu hastalık, anne karnından itibaren başlamaktadır. Tutumlu genler hipotezi kaynaklı olan bu sorun, anne karnındaki bebekte gelişim geriliğine yol açabilir. Anne karnında besin ve enerji bakımından yeterli beslenemeyen bebek, dünyaya geldikten sonra bu eksikliklerin yaşanmaması için depolama başlar. Vücudun bu depolama alışkanlığı ise obezite hastalığı ortaya çıkabilir. Tedavide en önemli faktör, kilo kontrolüdür. Kilo alımı arttıkça polikistik over sendromunun belirtileri de şiddetlenir.

polikistik over

Polikistik over sendromu ve hamilelik

Polikistik over sendromu olan anne adaylarının, dengeli beslenme alışkanlığını yaşam tarzı haline dönüştürmesi gerekmektedir. Kilo alımı ve obezite, hastalığının belirtilerinin şiddetlenmesine yol açar. Bu sebeple de uzun vadede ciddi sağlık sorunları meydana gelmektedir.

Polikistik over sendromunda hastalar sık sık ancak az az beslenmelidir.Bu sayede açlık krizleri azalar ve vücut daha az depolama apar. Doymuş yağlardan fakir, glisemik indeksi düşük ve yüksek lif içeren diyet önerilmektedir.

Polikistik over sendromunda tedavinin amacı nedir?

  • Polikistik over sedromunda androjen hormon yani erkeklik hormonu yüksektir. Bu sebeple erkek tipi kıllanma meydana gelir. Tedavide bu hormonun azaltılması amaçlanır.
  • Anne adayının çocuk sahibi olmak istemesi durumunda, gebeliği sağlamak için tedavilere başlanır.
  • Rahim iç tabakası olan endometriumun korunması amaçlanır.
  • Kilo kontrolü ile hastalığın belirtilerinin azaltılması gerekmektedir.
  • İnsülin direnci ardından ortaya çıkabilecek ciddi sağlık sorunlarının engellenmesi amaçlanır.
  • Her hastanın yaşadığı belirtiler ve bu belirtilerin şiddeti farklı olduğu için her hastaya özel bir tedavi planı yapılmalıdır.

 

 Akne ve hirşutizm tedavisi nedir?

Polikistik over sendromunda; sivilve ve hirşutizm sorununu hafifletmek için erkeklik hormonu olan androjen üretimini azaltmak amaçlanır. Bunun dışında kandaki androjeni bağlayıcı proteinlerle bağlamak da amaçlanabilir. Bu sayede dokularda bulunan erkeklik hormonu azalacak ve belirtiler hafifleyecektir.

Tedavi süresince; hamile kalmak isteyen kadınlara östrojen ve progesteron hormonu takviye edilir. Östrojen, beyindeki hipofiz bezinden salgılanan luteinizan hormonun baskılanmasına yardımcı olur. Bu durumda da yumurtalıklardan androjen yani erkeklik hormonu salgılanması azalır.

Bununla beraber östrojen hormonu; karaciğerde cinsel hormon bağlayıcı protein üretimi artar. Bu sayede de kanda bulunan testosteron seviyesi düşer.

Bu aşamada ağız yoluyla alınan medikal ilaçlar kullanılabilir. Tedavi yöntemi, altta yatan sebeplere göre düzenlenmektedir. Bu aşamada kadına kozmetik uygulamalar ve medikal tedavi eş zamanlı olark yapılabilir. Bu aşamada kıllanma sorunu olan hastalara hormon tedavisi ile beraber epilasyon yöntemi de uygulanabilir.

 Aşırı tüylenme (hirşutizm) nedir? Belirtileri, tanı ve tedavisi nasıl olur?

Erkek tipi tüylenme sorunu olan kadınlara lazer epilasyon yöntemleri önerilmektedir. Ancak bu yöntem, hormon tedavisi ile eş zamanlı olarak götürülmelidir. Aşırı tüylenme sorunu, uzun vadede tedavi edildiğinden hastanın sabırlı olması oldukça önemlidir. Kıl foliküllerinin yaşam süresi 6 ay olduğu için, 18 ay boyunca tüylerde azalma gözlemlenir. Kesin sonuç için daha uzun tedavi süresi gerekebilmektedir.

Kullanılan ilaçlar ise genellikler; spironolakton, siproteron asetat, finasterid ve flutamid olmaktadır. Eflornithine; krem formuyla kullanılır. Kıllın yok olmasını sağlamamakla beraber, üst dudak ve çene yapısındaki kılların azalmasına destek olur.  Polikistik over sendromunda metformin ilacı faydalı olabilir. Hamilelik istemeyen hastalarda ise tüylenme tedavisinde oral kontraseptif kullanılır ve yumurtalıkların baskılanmasıyla androjen üretimi azaltılır tüylenme tedavisinde kullanılır. Obezite sorunu, aşırı tüylenme sorununu tetiklememektedir. Bu sebeple de kilo kontrolü sağlanmalıdır.

polikistik over sendromu

Polikistik over sendromu ve metformin

İnsülin direncinin olması, polikistik over sendromunda oldukça büyük rol oynar. Bu sebeple de tedavi için insülin düşürücü ilaçlar kullanılır. Yapılan çalışmalar sonucunda; en etkili ajanın metformin olduğu görülmüştür. Metformin ilk olarak Tip 2 diyabet tedavisinde kullanılmıştır.

Anormal adet kanaması nedir, nedenleri ve tedavisi

Metformin dokularda insülin sensivitesinin artmasını sağlamaktadır. Yapılan çalışmalar; bu tedavinin vücut ağırlığındaki değişikliklerden bağımsız olarak yüksek kan şekeri ve yüksek erkeklik hormonunu azalttığını göstermiştir.

Polikistik over sendromuna sahip olan kadınlar; adet düzensizlikleri ve yumurtlama fonksiyonlarının düzeldiği bu ilaç sayesinde fark edilmiştir. Bununla beraber yapılan çalışmalar; metformin kullanımından sonra polikistik over sendromu olan kadınlarda hamilelik kayıplarının da azaldığı tespit edilmiştir.

Yaşam tarzının değiştirilmesi:

Bu sendroma sahip olan kadınların öncelikli olarak egzersize başlaması gerektiği bilinmelidir. Bununla beraber hareketsiz yaşam tarzı bırakılmalıdır. Kilo kaybı, hastalığın tedavisinde ve belirtilerin azalmasında en önemli rolü oynar. Asansör yerine merdiven kullanmak, sık sık spor yapmak, oldukça önemlidir.

Kilo kaybında hedef ise,  vücut kitle indeksinin %27’in altına düşürmektedir. Bu sayede adet düzenini yeniden sağlanabilmektedir. Düzenli egzersiz, stresten uzak durmak, lif açısından zengin besinler tüketmek oldukça önemlidir.

Doğum kontrol haplarının tedavideki yeri

Adet düzeninin yeniden sağlanması için doğum kontrol hapları kullanılabilir. Doğum kontrol hapları, hormonlarda düzenlenmeye yardımcı olabilir. Bu sayede de erkek tipi kullanma azalır, kilo kaybı desteklenir ve ciltte yağlanma şikayetleri azalır. Uzun vadede ise rahim iç katman kanser riskinde azalma gözlemlenir. Ancak bu etkiler tedavinin 16-36 ay devam ettirilmesinden sonra ortaya çıkmaktadır.

 İnsulin duyarlılaştırıcı ajanlar

Şeker hastalığı yani diyabet için kullanılan çeşitli ilaçlar, polikistik over sendromunda da kullanılmaktadır. Bu ilaçlar, insülin duyarlı ilaçlardır. Bu sayede etki etmektedir. Ancak hangi hastada ne kadar etkin olacağı, kişisel olarak farklıdır.

Metformin kullanımı 3-6 ay olan kadınların büyük bir kısmında adet düzeni sağlanır. Bunun ötesinde uzun vadede kullanımı olumlu sonuçlara yol açabilir. Bunun dışında polikistik over sendromu olan kadınlarda düşük riski ve gebelikte şeker hastalığı riski artar. Metformin tedavisi, bu risklerin düşmesini sağlar. Kısırlık tedavi gören polikistik hastalarında ise gebelik oranlarında artış gözlemlenir.

Kısırlık tedavisi

Yumurtlama bozuklukları sebebiyle polikistik over sendromu hastalarında kısırlık meydana gelebilir. Bu hastalarda yumurta gelişimini sağlamak adına; klomifen sitrat, metformin, gonadotropinler, GnRH agonistleri veya antagonistleri kullanılabilir.

İLETİŞİM FORMU